BLOG


Gebruik jij ze al?

Leerdoelkaarten 10-14


Karianne Djoyoadhiningrat-Hol & Moniek Warmer (SLO)

14 december 2020


Heb jij al eens gehoord van leerdoelkaarten? Ze bestaan! En de bedoeling is dat ze 10-14 onderwijs makkelijker maken. Maar hoe kun je de kaarten gebruiken in de les? Wat werkt goed? Wat kan er beter? Om daar achter te komen hielden we een enquête onder collega’s door het hele land.

Je hebt vast al eens gehoord van 10-14 scholen. Dat zijn scholen speciaal voor leerlingen van 10-14 jaar. De leerlingen op deze scholen maken op hun 14e de stap naar vmbo, havo of vwo. Hoe kun je als school voor een doorlopende leerlijn voor deze leerlingen? SLO ontwikkelde leerdoelkaarten die hierbij kunnen helpen. Deze leerdoelkaarten geven scholen de mogelijkheid om keuzes te maken in hun curriculum. Ook dienen ze als basis voor eigen leerdoelen, passend bij het leerplan van de school of de leerling. Het is de bedoeling dat ze de doorlopende leerlijn van po naar onderbouw vo inzichtelijker maken.

Meer inzicht bij leerlingen en docenten

Een aantal 10-14 scholen werkt al een tijdje met de leerdoelkaarten. Wij waren benieuwd naar het gebruik in de praktijk. Daarom hebben we 28 leraren van 10-14 scholen uit het hele land vragen gesteld.

“Leerlingen worden zelfsturender door het gebruik van de leerdoelkaarten en hebben veel duidelijker oog waarvoor ze werken,” vult een van de respondenten op de vraag 'Wat vind je goed van de leerdoelkaarten'.

Het valt ook op dat leraren van Mens en Maatschappij en Moderne Vreemde Talen de leerdoelkaarten het meest inzetten. Op de voet volgen de leergebieden Nederlands, Kunst en Cultuur en Mens en Natuur.

Figuur: Voor welk vak-/leergebied gebruik je de leerdoelkaarten?

Voor Rekenen/Wiskunde en Bewegingsonderwijs gebruikt geen van de ondervraagden de leerdoelkaarten. “De leerdoelkaarten rekenen/wiskunde gaan teveel over rekenen,” aldus een van de respondenten die de leerdoelkaart wel bekeek en wiskunde te weinig terugzag.

Zelf een leerplan ontwerpen

De leraren zetten de leerdoelkaarten meestal in om doelen te behalen en om er een leerplan mee te ontwerpen (40% doet dit altijd met de leerdoelkaarten). Ook geven respondenten aan dat veel leerlingen de kaarten zelf gebruiken (89%). Sommigen passen ze eerst aan voor de leerlingen. “De leerdoelkaarten zijn duidelijk én motiverend,” wordt ook genoemd door de leraren. Wat zij ook waarderen is dat leerdoelen vanuit verschillende leergebieden en vakken makkelijk te combineren zijn. Vooral bij thematisch werken is dat een voordeel. Zo geeft een respondent bijvoorbeeld aan: "Door te werken met de leerdoelkaarten gebruik ik de methode nu als bronnenboek en niet als uitgangspunt”.

“Door te werken met de leerdoelkaarten gebruik ik de methode nu als bronnenboek en niet als uitgangspunt”

Wat kan beter?

Sommige leerdoelkaarten vinden de leraren niet echt passen bij hun leerlingen. En dan passen leraren de kaarten zelf aan. Deze aanpassingen zijn vooral gericht op het schoolspecifieker maken van de leerdoelkaarten. Denk bijvoorbeeld aan een leraar die haar didactiek eraan toevoegt door te vertrekken vanuit een vraagstuk. Soms wordt ook het taalgebruik aangepast.

“Kunnen de leerdoelkaarten nu al aansluiten op de bouwstenen van Curriculum.nu?”, ordt ook genoemd als iets waar we mee aan de slag kunnen. En minder harde grenzen tussen de doelen is eveneens als verbeterpunt genoemd.

Figuur: Kende je de leerdoelkaarten al voor deze vragenlijst?

Het overgrote deel van de leraren dat de leerdoelkaarten gebruikt is tevreden. Maar heel veel mensen werken er nog niet mee, simpelweg omdat ze niet weten dat ze bestaan. Daar moeten we wat aan doen natuurlijk!

Handleiding

Andere tips voor meer zichtbaarheid die we kregen: “Zet een promo-filmpje online en verspreid het in social media en nieuwsbrieven” en “Instrueer het management van de school om deze kaarten onder de aandacht te brengen”. Dat gaan we doen. Lees je dit en wil je ook direct aan de slag? Je kunt ze hier bekijken en downloaden.

Reageren?