BLOG


Samenwerking tussen leerlingen en leraren

Over eigenaarschap, leerdoelkaarten en samenhang op 10-14 scholen en de uitdagingen van nu


Maaike Rodenboog (SLO)

21 juni 2021


Het aantal 10-14 scholen dat we konden bezoeken is in deze coronaperiode natuurlijk drastisch afgenomen. We krijgen op dit moment ook weinig vragen van 10-14 scholen. Heel begrijpelijk. Iedereen is een beetje aan het overleven. Maar SLO wil graag contact houden met zowel ervaren als startende 10-14 scholen. Mede daarom maakten we meerdere video’s over samenhang en werken met leerdoelkaarten. En schreven we een handig stappenplan voor leraren in het primair en voortgezet onderwijs.

Wat is de behoefte van scholen op dit moment?

Zowel het primair als het voortgezet onderwijs houdt zich op dit moment bezig met de besteding van de gelden uit het Nationaal Plan Onderwijs. Scholen onderzoeken waar eventuele problematiek ligt op het gebied van corona-achterstanden en kansengelijkheid. Voor ondersteuning op het gebied van het curriculum heeft SLO een website ontwikkeld over hoe er keuzes te maken zijn in het onderwijsaanbod. De leerdoelkaarten voor 10-14 kunnen hier ook behulpzaam zijn.

Leerlingen op SOOOOL werken met doelen en de leerdoelkaarten

Mijn collega Matthijs Driebergen is betrokken bij de 10-14 school SOOOOL in Horst voor de mens- en maatschappijvakken. SOOOOL werkt met de leerdoelkaarten voor zowel de inhouden als de vaardigheden. Hoe dat werkt is goed te zien in de video op deze deze pagina.

"In Horst zijn ze op een heel mooie manier bezig met samenhang in de vakken," zegt Matthijs Driebergen. "Leraren kijken kritisch naar de inhouden van de leerdoelenkaarten. Ze geven de aan wat in elk geval moet van de beschreven doelen. En ze geven keuzes aan de leerlingen. Zo houden ze goed de doorlopende leerlijn in de gaten, maar vergroten ze ook het eigenaarschap bij leerlingen. Dat laatste is op veel 10-14 scholen één van de doelstellingen. Als leerlingen eigenaar zijn van hun leerproces weten ze beter op welk niveau ze zitten en kunnen ze betere keuzes maken voor het vervolgonderwijs."

“ Als leerlingen eigenaar zijn van hun leerproces weten ze beter op welk niveau ze zitten en kunnen ze betere keuzes maken voor het vervolgonderwijs”

Wat kan beter?

SLO heeft voor 10-14 scholen voor alle vakken en leergebieden leerdoelkaarten ontwikkeld in een doorlopende leerlijn van 10-14 jaar. Hoe kun je die gebruiken in de praktijk? Dat lees je op de webpagina Werken met leerdoelen. Daar komen de volgende thema’s aan bod:

  • Overzicht houden in de leerdoelen: hoe zorg je ervoor dat je geen doelen vergeet?
  • Leerlingen die zelf hun eigen leerniveau bepalen: hoe pak je dat aan? Over de rol van de docent als coach
  • Leerdoelgericht werken en thematisch onderwijs: zo zorg je voor meer samenhang
  • Leerdoelgericht denken en werken met een methode: zo combineer je die twee?
  • Zo kun jij aan de slag met formatief evalueren

Zoals je ziet zijn er verschillende manieren om te werken met leerdoelkaarten. Helpt dit je verder?

Ook voor de kunstvakken is een video gemaakt Vanuit een thema is gewerkt aan samenhang tussen de doelen bij de kunstvakken. Leerlingen experimenteren met materialen, doen ervaring op met kunstwerken ver weg en dichtbij, en kunnen evalueren op het proces. De keuzes die leerlingen maken aan de hand van doelen, geven leerlingen meer eigenaarschap en verantwoordelijkheid voor hun leerproces.

Leerling werkt aan creatieve opdracht gekozen met de leerdoelkaarten voor Kunst & cultuur

Regie bij de leerling

"De regie wordt bij de leerling gelegd," vertelt Matthijs Driebergen. "Dat is heel passend voor 10-14. Hierdoor ontdekt de leerlingen steeds beter wat bij hem of haar past en welke keuzes er te maken zijn. Het is misschien een grote uitspraak maar ik durf te zeggen dat deze manier van werken essentieel is voor het 10-14 onderwijs. Hierdoor is er een gedifferentieerd aanbod en zitten leerlingen niet vast in een leerweg. Het gevoel van eigenaarschap bij leerlingen vraagt wel wat van leraren. Een meer coachende manier van begeleiden is belangrijk." Ben je op zoek naar informatie over hoe te werken met doelen voor de verschillende vakken, leergebieden of thema’s? Of heb je behoefte aan leerplankundig advies voor je 10-14 initiatief? Aarzel niet en neem contact met ons op.

Reageren?